«Ξηρή Σταφίδα»
Σταφίδα Κορινθιακή και Σουλτανίνα
Η καλλιέργεια ξηρής σταφίδας στην Ελλάδα αφορά δύο τύπους:
την Κορινθιακή (μαύρη σταφίδα) και τη Σουλτανίνα (ξανθιά σταφίδα).
Η καλλιέργεια της Κορινθιακής  εντοπίζεται στις περιοχές της Βόρειας και Δυτικής Πελοποννήσου, καθώς και στη Ζάκυνθο, ενώ η καλλιέργεια της Σουλτανίνας εντοπίζεται κυρίως στην Κρήτη και στην Κορινθία.
Σύμφωνα με στοιχεία της βάσης δεδομένων του ΟΠΕΚΕΠΕ, η έκταση που αναλογεί στην καλλιέργεια σταφίδας φθάνει τα 149.000 στρέμματα στη κορινθιακή και τα 120.000 στρέμματα στη σουλτανίνα, ήτοι η συνολική έκταση αγγίζει τα 269.000 στρέμματα, ο δε αριθμός των σταφιδοπαραγωγών υπολογίζεται ότι κυμαίνεται περίπου σε 35.000.
Η Κορινθιακή σταφίδα, καλλιεργείται στον ελλαδικό χώρο από τους Ομηρικούς χρόνους ενώ γραπτές αναφορές για το εμπόριό της απάρχουν από τον 12ο αιώνα. Στα τέλη του 19ου αιώνα οι εξαγωγές σταφίδας αποτελούσαν έως και το 75% του συνόλου των ελληνικών εξαγωγών, γεγονός που συνέβαλε τις παραμονές των Βαλκανικών πολέμων,  στην ανασυγκρότηση του σύγχρονου ελληνικού κράτους, στη δημιουργία των πρώτων βιομηχανικών πυρήνων καθώς και στον αστικό μετασχηματισμό της ελληνικής κοινωνίας την ίδια περίοδο. Θεωρείται παγκοσμίως μοναδικό προϊόν, δεδομένου ότι  στην Ελλάδα παράγεται άνω του 80%, είναι δε ποικιλία διπλής χρήσης, δηλαδή μπορεί να αποξηραθεί ή να οδηγηθεί στην οινοποίηση.
Η Σουλτανίνα καλλιεργείται κυρίως στην Κρήτη από το 1922 και ως καλλιεργούμενη ποικιλία είναι τριπλής χρήσης, δηλαδή μπορεί να διατεθεί ως νωπό προϊόν (επιτραπέζιο σταφύλι), να αποξηραθεί ή/και να οδηγηθεί στην οινοποίηση. Κατάγεται από την περιφέρεια Σουλτάνε του Ιράκ, από όπου πήρε και το όνομά της. Από εκεί μεταφέρθηκε αρχικά στη Μ.Ασία, από όπου η καλλιέργειά της μεταδόθηκε και στις άλλες χώρες. Η ουσιαστική επέκτασή  της καλλιέργειας στην Ελλάδα άρχισε μετά τον διωγμό του ελληνικού στοιχείου της Ιωνίας (1912-24), οπότε κατέφυγαν στην Ελλάδα πολλοί έμποροι και καλλιεργητές Σουλτανίνας, ενώ νέα ώθηση δόθηκε το 1923 με την σύμβαση της Λοζάννης και την ανταλλαγή πληθυσμών Ελλάδας Τουρκίας. Κατά την περίοδο αυτή η καλλιέργεια της Σουλτανίνας αναπτύχθηκε ραγδαία στην Κρήτη και ιδιαίτερα στον Ν. Ηρακλείου, όπου εγκαταστάθηκε μεγάλος αριθμός προσφύγων. Στη συνέχεια αναπτύχθηκε και στην Κορινθία όπου βρήκε κατάλληλες συνθήκες κλίματος και εδάφους και τέλος επεκτάθηκε σε άλλες περιοχές της χώρας.
Οι νομοί με την πιο σημαντική καλλιέργεια σταφίδας, σύμφωνα με τα στοιχεία εμπορικής  περιόδου 2010, έχουν ως ακολούθως: 
 
ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΗ ΣΤΑΦΙΔΑ

ΣΤΑΦΙΔΑ ΣΟΥΛΤΑΝΙΝΑ

Νομός

Καλλιεργηθείσα Έκταση (Στρ.) Νομός Καλλιεργηθείσα Έκταση (Στρ.)
Αχαϊας 44887 Ηρακλείου 115420
Κορινθίας 39178 Ρεθύμνου 3760
Μεσσηνίας 25161    
Ηλείας 24896    
Ζακύνθου 14397    
ΣΥΝΟΛΟ 148519 ΣΥΝΟΛΟ 119180
 Οι παραγόμενες ποσότητες ξηρής σταφίδας την τελευταία 10-ετία είναι σταθερά φθίνουσες και κυμάνθηκαν, για μεν την Κορινθιακή από 42.000  μέχρι  22.000 τόνους, για δε τη σουλτανίνα από 37.000 μέχρι 1.500  τόνους. Πιο έντονη είναι η περίπτωση της σουλτανίνας όπου η  παραγωγή από τους 70.000 τόνους πριν από τρεις δεκαετίες, έχει περιοριστεί σε μία ποσότητα  που αγγίζει τους 1.500 τόνους περίπου. Στο ίδιο διάστημα η παραγωγή της Τουρκίας από 70.000 τόνους τετραπλασιάστηκε στους 300.000 τόνους. Εντούτοις τα τελευταία χρόνια παρατηρήθηκε μια  σημαντική αύξηση της τιμής παραγωγού που είχε ως αποτέλεσμα μια σημαντική  αναστροφή όσον αφορά τη μείωση της παραγόμενης ποσότητας σταφίδων, λόγω της αναμπέλωσης, η οποία αναμένεται να γίνει εντονότερη μετά από περίπου μία τετραετία όταν οι νέοι αμπελώνες θα έχουν μπει στο στάδιο της παραγωγής. Η αύξηση της παραγωγής θα αρχίσει να γίνεται ορατή, ειδικά στην Κορινθιακή, αρχικά από το 2013 και θα είναι διαρκώς αυξανόμενη από το 2014.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Διεύθυνσης Μεταποίησης, Τυποποίησης και Π.Ε. του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, η διακύμανση της καλλιέργειας της κορινθιακής σταφίδας και σουλτανίνας κατά τα τελευταία 9 χρόνια φαίνεται αναλυτικά στους παρακάτω πίνακες:

 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΤ. & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΟΡΙΑΝΘΙΑΚΗΣ ΣΤΑΦΙΔΑΣ 

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΤΑΣΗΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΟΥΛΤΑΝΙΝΑΣ

Εμπορική

Περίοδος 

Έκταση

(στρέμματα)

Παραγωγή

(τόνοι)

Εμπορική

Περίοδος

Έκταση

(στρέμματα)

Παραγωγή

(τόνοι)

1999-2000 175.986 38.074   1999-2000 176.952 28.028
2000-2001  170.120  39.450   2000-2001 162.123  37.624 
2001-2002 166.780  35.628   2001-2002 161.218  36.490 
2002-2003  163.764  23.935(*)   2002-2003 138.581 10.123 
2003-2004  158.049  36.770   2003-2004 147.540  20.097 
2004-2005  155.507  39.977   2004-2005 159.357  36.425 
2005-2006  154.620  27.112   2005-2006 173.087  29.000 
2006-2007  151.154  25.000   2006-2007 172.998  26.751 
2010-2011  146.500  22.000   2010-2011 150.000  3.000 
2011-2012  149.000  20.000   2011-2012 120.000  1.500 

 (*) Μεγάλη φυσική καταστροφή λόγω εκτεταμένων βροχοπτώσεων κατά τη συγκομιδή

Σημείωση: Δεν υπάρχουν στοιχεία για τις περιόδους 2007-2008, 2008-2009 και 2009-2010

H τιμή αγοράς της ξηρής κορινθιακής σταφίδας από τους μεταποιητές κυμάνθηκε από 0,50 έως 1,25 €/κιλό , ανάλογα με τη χρονιά, και διαμορφώθηκε στα  1,25 €/κιλό το 2011, ενώ την τρέχουσα περίοδο(2012), σύμφωνα με ανακοινώσεις των φορέων μεταποίησης, αναμένεται να φθάσει ή και να υπερβεί τα 1,45 €/κιλό. Η  εν λόγω τάση αύξησης της τιμής της κορινθιακής επηρεάζεται και από την ανοδική τάση των τιμών για τις μαύρες σταφίδες που σημειώνεται στις ΗΠΑ, όπου φέτος η τιμή παραγωγού για τη μαύρη σταφίδα, που είναι μεγαλύτερου μεγέθους από την ελληνική, διαμορφώθηκε  στα 1,9 δολάρια/κιλό. Αντίστοιχα, οι τιμές πώλησης της σουλτανίνας από τους παραγωγούς στους μεταποιητές κυμάνθηκε από 0,40 μέχρι 1,2 €/κιλό τα προηγούμενα έτη. Για το 2012, σύμφωνα με δημοσιεύματα, η τιμή αγοράς θα κυμανθεί, ανάλογα με το μέγεθος, από 1,30 μέχρι 1,70 €/κιλό.
Η ελληνική παραγόμενη σταφίδα (κορινθιακή και σουλτανίνα) ανταγωνίζεται σε μια παγκόσμια αγορά όπου διακινείται συνολική ποσότητα 1.050.000 τόνων περίπου, και στην οποία προσφέρονται 260.000-300.000 τόνοι σουλτανίνα παραγωγής Τουρκίας, περίπου 300.000 – 350.000 τόνοι αποξηραμένων σταφυλιών παραγωγής της Καλιφόρνιας (ΗΠΑ), περίπου 200.000 τόνοι σταφίδας διαφόρων τύπων από την Κίνα, 4.000 -7.000 τόνοι μαύρη σταφίδα (currants) από ΗΠΑ και Αυστραλία, καθώς και ποσότητες που παράγονται στο Ιράν, Αφγανιστάν, Ουζμπεκιστάν, Νότιο Αφρική, Αυστραλία, Χιλή, κλπ. Μεγάλο μέρος από τις παραπάνω ποσότητες (όπως π.χ. αυτές της Κίνας) καταναλώνονται στις εσωτερικές  αγορές των προαναφερθέντων χωρών. 
Στην ΕΕ καταναλώνονται ετησίως περίπου 250.000-280.000 τόνοι σταφίδας (Κορινθιακή και Σουλτανίνα) και αποτελεί τον κύριο αποδέκτη των ελληνικών σταφίδων (κυρίως της Κορινθιακής). Η συνολική ζήτηση της ΕΕ καλύπτεται με εισαγωγές από Τρίτες Χώρες, κυρίως από Τουρκία, ΗΠΑ, Ιράν, Ν. Αφρική και Χιλή. Το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής της κορινθιακής σταφίδας διακινείται κυρίως στη Μ.Βρετανία, όπου χρησιμοποιείται στην παρασκευή μπισκότων και κέικ και άλλων προϊόντων ζαχαροπλαστικής .
Επίσης ένα σημαντικό ποσοστό της διακινούμενης ή/και εξαγόμενης ελληνικής σταφίδας αφορά το προϊόν «ready-to-use» (προϊόν έτοιμο για χρήση από τον καταναλωτή ή τη βιομηχανία τροφίμων), σε συσκευασίες των 12,5 Kg ή των 14 Kg. Μικρότερες ποσότητες των τελικών προϊόντων που αφορά τη λιανική αγορά, διακινείται σε μικρές συσκευασίες (χάρτινη ή πλαστική) (50-1000 γραμ.).
Ο χρόνος πραγματοποίησης του μεγαλύτερου μέρους των ελληνικών εξαγωγών και επίτευξης της καλύτερης τιμής στις διεθνείς αγορές, είναι η περίοδος από τον Σεπτέμβριο μέχρι τα μέσα Νοεμβρίου (για την προετοιμασία των Χριστουγεννιάτικων cakes) και μέχρι το Πάσχα, οπότε βγαίνουν στην αγορά οι σταφίδες του νοτίου ημισφαιρίου.

Υπάρχουν δύο τύποι Κορινθιακής σταφίδας που έχουν αναγνωρισθεί ως προϊόντα Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (Π.Ο.Π.) και δύο ως Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (ΠΓΕ):

  1. η Κορινθιακή σταφίδα που παράγεται στην περιοχή της Αιγιαλείας του Νομού Αχαΐας με την ονομασία «ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΗ ΣΤΑΦΙΔΑ  ΒΟΣΤΙΤΣΑ»
  2. η Κορινθιακή σταφίδα που παράγεται στο Νομό Ζακύνθου, με την επωνυμία «ΣΤΑΦΙΔΑ ΖΑΚΥΝΘΟΥ»
  3. η Κορινθιακή σταφίδα που παράγεται στο Νομό Ηλείας έχει αναγνωριστεί ως προϊόν Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (ΠΓΕ) με την ονομασία «ΣΤΑΦΙΔΑ ΗΛΕΙΑΣ»
  4. η σταφίδα σουλτανίνα που παράγεται στην Κρήτη έχει αναγνωριστεί ως προϊόν Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (ΠΓΕ) με την ονομασία «ΣΤΑΦΙΔΑ ΣΟΥΛΤΑΝΙΝΑ ΚΡΗΤΗΣ»

   Ισχύουσα Εθνική νομοθεσία:

  • Ν.Δ.αριθμ.3999/23-10-1959(ΦΕΚ230 Α΄1959).Περί ελέγχου του Εξαγωγικού Εμπορίου και άλλων τινών διατάξεων
  • Ν.Δ.αρίθμ.243/22-7-1969 (ΦΕΚ144 Α΄1969).Περί βελτιώσεως και προστασίας της αμπελουργικής παραγωγής
  • Π.Δ.αριθμ.2538/27-11-1997(ΦΕΚ242 Α΄1997).Τροποποίηση της κείμενης νομοθεσίας για τα γεωργικά και κτηνιατρικά φάρμακα, ρύθμιση χρεών συνεταιριστικών οργανώσεων και άλλες διατάξεις
  • Β.Δ.(ΦΕΚ 19 Α 1956) Περί μέτρων ελέγχου Τρυγητού, αποξηράνσεως, εμπορίας, συσκευασίας και προστασίας της ποιότητος της Κορινθιακής σταφίδος
  • Β.Δ.αριθμ.552/21-6-1966(ΦΕΚ132 Α 1966).Περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως του από 30.12.55 Β.Δ.‹‹περί μέτρων ελέγχου τρυγητού, αποξηράνσεως, εμπορίας, συσκευασίας και προστασίας της ποιότητος της Κορινθιακής σταφίδος
  • Β.Δ.αριθμ.735/30-11-1971(ΦΕΚ253 Α΄1971).Περί αντικαταστάσεως του άρθρου 8 του Β.Δ)τος υπ΄αριθ.552)1966.‹‹περί μέτρων Ελέγχου Τρυγητού, Αποξηράνσεως, Εμπορίας, Συσκευασίας και Προστασίας της Ποιότητος της Κορινθιακής Σταφίδος››
  • Π.Δ.αριθμ.653/23-9-1975(ΦΕΚ 216 Α΄1975).Περί τυποποιήσεως και ποιοτικού ελέγχου  της προς εξαγωγήν προοριζόμενης Κορινθιακής σταφίδος
  • Π.Δ.896/28-11-1978(ΦΕΚ214 Α΄1978).Περί τυποποιήσεως και ποιοτικού ελέγχου της προς εξαγωγήν προοριζομένης σταφίδος σουλτανίνας
  • Π.Δ.1357/19-12-1981.Επιβολή τυποποιήσεως και ποιοτικού ελέγχου επί των εις το εσωτερικόν διακινουμένων σταφίδων κορινθιακής και σουλτανίνας
  • Π.Δ.αριθμ.435/21-6-1982(ΦΕΚ 78 Α΄1982).Εξαγωγή μη τυποποιημένων σταφίδων κορινθιακής και σουλτανίνας καθώς και ξηρών σύκων στα κράτη-μέλη της Ε.Ο.Κ
  • Π.Δ.αριθμ.215/13-6-1986(ΦΕΚ 87 Α΄1986).Εξαγωγή σταφιδόκαρπου παλαιών εσοδειών
  • Π.Δ.αριθμ.43/9-2-1987(ΦΕΚ13Α΄1987).Τροποποίηση των Π.Δ/των:α)653/1975 ‹‹περί τυποποιήσεως και ποιοτικού ελέγχου  της προς εξαγωγήν προοριζόμενης Κορινθιακής σταφίδος›› (ΦΕΚ 216Α) και β)896/1978‹‹περί τυποποιήσεως και ποιοτικού ελέγχου της προς εξαγωγήν προοριζομένης σταφίδος σουλτανίνας›› (ΦΕΚ 214Α)
  • Π.Δ.αριθμ.53/23-2-1987(ΦΕΚ26 Α΄1987).Τροποποίηση των Π.Δ/των:α)653/1975 ‹‹περί τυποποιήσεως και ποιοτικού ελέγχου  της προς εξαγωγήν προοριζόμενης Κορινθιακής σταφίδος›› (ΦΕΚ 216Α) και β)896/1978‹‹περί τυποποιήσεως και ποιοτικού ελέγχου της προς εξαγωγήν προοριζομένης σταφίδος σουλτανίνας›› (ΦΕΚ 214Α)
  • ΚΥΑ αριθμ.10849/12-5-1956 (ΦΕΚ91 Β 1956).Περί καθορισμού λιμένων εξαγωγής σταδίδος σουλτανίνας
  • ΥΑ αριθμ.315353/5417(ΦΕΚ 795 Β 1979).Περί ποιοτικών προδιαγραφών παραγωγικών τύπων σουλτανίνας
  • ΥΑ αριθμ.331080/1-10-2008(ΦΕΚ2033 Β΄2008).Ρυθμίσεις διακίνησης σταφίδας εσοδείας έτους 2008 και εφεξής

   Χρήσιμοι σύνδεσμοι:

  • Συνεταιριστική Κορινθιακής Σταφίδας (ΣΚΟΣ)
    www.skos.gr e-mail:info@skos.gr
  • Ένωση Κεντρική Κλαδική Συνεταιριστική Σουλτανίνας (ΚΣΟΣ)
    Τηλ:2810-382666,2810-382665
  • Σύνδεσμος Εξαγωγέων Κορινθιακής Σταφίδας (ΣΕΚ)
    e-mail: info@papadim.com
  • Εξαγωγική Ένωση Σουλτανίνας
    www.sultanas.gr
  • Παναιγιάλειος Ένωση Συνεταιρισμών (ΠΕΣ)
    www.pesunion.gr e-mail:sales@pesunion.gr
  • ‘Ενωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Ηλείας-Ολυμπίας
    www.easho.gr
  • Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Ζακύνθου
    www.zantecoopunion.com

 

 

Δ/νση Μεταποίησης Τυποποίησης & Ποιοτικού Ελέγχου Προϊόντων Φυτικής Παραγωγής

 

Συνδεσεις

Πρόγραμμα Διάυγεια  |  Υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων open gov gr data gov gr

minagricmap

Πληροφορίες


1540 Κέντρο Εξυπηρέτησης Αγροτών 


Ο τηλεφωνικός αριθμός "1540" αποτελεί σύστημα, αυτόματης τηλεφωνικής εξυπηρέτησης. Διασυνδέεται με τα πληροφοριακά συστήματα του Υπουργείου και προσφέρει υπηρεσίες αυτοματοποιημένης απάντησης.

Οι μέχρι σήμερα διαθέσιμες "1540" υπηρεσίες είναι:

  • Απάντηση Εκπροσώπου του Υπουργείου.
  • Η ενημέρωση για τις πρόσφατες πληρωμές ενιαίας ενίσχυσης ΟΠΕΚΕΠΕ (απαιτείται ταυτοποίηση του Δικαιούχου με Α.Φ.Μ. και τα 4 τελευταία ψηφία της Αστ. Ταυτότητας)
  • Καταγγελίες που αφορούν στην προέλευση κρέατος
  • Η ενημέρωση για τα Ελληνικά Τρόφιμα
  • Η ενημέρωση για τις διαθέσιμες ψηφιακές υπηρεσίες του ΥΠΑΑΤ 

Επικοινωνία

 

Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων |

Διεύθυνση: Αχαρνών 2, Αθήνα, 101 76, Ελλάδα |

Τηλεφωνικό Κέντρο: +30 (210) 212-4000 |  

Κέντρο εξυπηρέτησης Αγροτών: 1540 και το emailinfo@minagric.gr |

 

Η ταχυδρομική διεύθυνση της Διεύθυνσης Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης είναι: Αχαρνών 381 & Δεστούνη 2,

Τ.Κ.: 111 43, Αθήνα.

 

 

 

Κοινωνικά Δίκτυα

Showcases

Background Image

Header Color

:

Content Color

: